تبلیغات
پرستاری - معرفی بخش مراقبت های ویژه (ICU)

مـراقبـت‌هـای ویـژه شـامـل كلیـه مـراقبـت‌های حساس وابسته به زندگی بیماراست. به عبارت دقیق‌تر می‌توان گفت كه مراقبت ویژه، مراقبت از بیماران مبتلا به بیماری‌های حاد مخاطره آمیز حیـات، تحـت نظـرمـاهرترین پرسنل همراه با وســایـل و  امكـانـات پیشـرفتـه اسـت. امـروزه بخش‌های مراقبت ویژه از شكل مراقبت ویژه عـمــومـی خـارج شـده و بـه صـورت واحـدهـای اختصاصی جهت مراقبت از بیماران مبتلا به یك اختـلال مشتـرك تبـدیـل شـده‌اند، مانند ICU داخلی، ICU جراحی، ICU جراحی اعصاب، ICU جــراحــی قلـب، ICU سـوختگـی، ICU نوزادان و ICU كودكان.


تاریخچهِ تاسیس ICU به جنگ جهانی دوم برمی‌گردد. در آن زمان پزشكان به این نتیجه رسیدند كه مجـروحـان بـدحـال بـایستـی بـه طـور مجـزا، مـداوم و دقیـق مـورد مـراقبـت قـرارگیـرنـد. بـه این دلیل در بیمارستان‌های خط مقدم اقدام به تأسیس بخش‌های مراقبت ویژه كردند و برای این بخش‌ها پرستارانی را انتخاب كردند كه دارای مهارت كافی و تجربه زیاد بودند.
با توجه به اینكه این مراقبت‌ها نیاز به صرف هزینه زیاد و پرسنل بسیار ماهر دارند، از همان زمان تصمیم گرفته شد كه بیماران را بر اساس نیازهای مراقبتی به پنج گروه طبقه بندی كنند و آن دستهرا  كه دارای وضعیت خطرناك هستند در بخش مراقبت ویژه بستری كنند:
1
Intensive care-: در این گروه بیمارانی قرار می‌گیرند كه بسیار بدحال بوده و  قادر به انجام هیچگونه مراقبتی از خود نیستند و در ضمن سیستم‌های حیاتی بدن آن‌ها مختل شده است.

خصوصیات این بیماران عبارت است از:
الف) كلیه بیمارانی كه تحت اعمال جراحی بزرگ قرار داشته و متعاقب آن یك یا چند ارگان اصلی بدنشان دستخوش اختلال و تغییرات حاد شده است.
ب) بیمـارانـی كه جهت تنفس، نیاز به راه هوایی مصنوعی دارند، خصوصا آن هایی كه بایستی به ونتیلاتور وصل شوند.
ج)بیمارانی كه وضعیت قلب و عروق آن‌ها متعاقب وضعیت‌های بحرانی و اورژانس مثل شوك و خونریزی شدید، مختل شده است.
د) بیمارانی كه مبتلا به عفونت‌های شدید به خصوص سپتی سمی هستند.
ه)بیمارانی كه متعاقب ضربه مغزی یا اعمال جراحی مغز، دارای وضعیتی ناپایدار هستند.
2
Intermediate Care -: بیمارانی در این گروه قرار می‌گیرند كه نیاز به مراقبت‌های پزشكی و پرستاری زیادی دارند، لیكن وضعیت آن‌ها حاد و بحرانی نیست.
3
Self Care -: این گروه از بیماران افرادی هستند كه قادر به مراقبت از خود بوده، لذا به زودی مرخص شده و به منزل می‌روند.
4
long term care -: این بیماران افرادی هستند كه مبتلا به بیماری‌های مزمن بوده و قادر به مراقبت از خود نیستند، لذا به مدت طولانی بستری می‌شوند.
5
Outpatient Care -: در این گروه بیماران سرپایی قـرار مـی‌گیـرنـد كـه بعـد از معـالجـه در درمـانگـاه‌های سرپایی به منزل می‌روند.

انواع بخش‌های مراقبت ویژه در بیمارستان عبارتند از: مـراقبت ویژه داخلی، مراقبت‌های ویژه جراحی، مراقبت ویژه جراحی اعصاب و ستون فقرات، مراقبت ویژه تنفسی، مراقبت ویژه اونكولوژی، بخش مراقبت ویژه قلبی و بخش مراقبت ویژه كودكان و نوزادان .

مراقبت ویژه كودكان (Pediatric Intensive Care Unit)
این بخش برای پذیرش و مراقبت از كودكان بیماری كــه دارای مـشـكــلات درمــانــی داخـلــی، جــراحــی بــه خصـوص تشنـج و خونریزی داخلی هستند، در نظر گرفته شده این بخش جهت مراقبت كودكانی كه در وضعیت بحرانی به سر می‌برند تدارك دیده می‌شود. اولویت روابط برون بخشی مراقبت ویژه، با واحد اورژانـس، بخـش‌هـای اعمـال جـراحـی و بستـری است. در این بخش مانند بخش مراقبت‌های ویژه بزرگسالان شرایط فیزیكی و وضعیت عمومی بدن بیمار مرتبا كنترل و ثبت می‌شود. در این بخش
cardiac monitoring، pacemaker، ساكشن، اكسیژن مركزی، چادر اكسیژن و دستگاه تنظیم تنفس و سایر وسایل لازم جهت بروز وضعیت احتمالی آماده می‌شود. نوزادان و كودكانی كه در این بخش بستری مـی‌شوند، معمولا دچار ناهنجاری‌های مادرزادی شدید، حملات آسمی، برونشیت پنومونی حاد، كوما، تشنج، مسمومیت، ضربه یانارسایی قلبی – ریوی هستند.
امروزه می‌توان كودك را بعد از توقف تنفس، ضربان قلب یا فعالیت مغز زنده نگه داشت و یكی از مزایای بخش‌های ویژه، این است كه در مواقع بسیار بحرانی یا قبل از رسیدن به این مراحل حالات كودك شدیدا كنترل شده و برای نجات وی اقدام می‌نمایند.

مراقبت ویژه نوزادان (Neonatal Intensive Care Unit)
ایـن بخـش در بیمارستان‌هایی كه دارای ظرفیت كمی هستند، در سطح دوم ارجاع و نیز در كلیهِ بیمارستان‌هایی كه دارای بخش اعمال زایمان هستند، پیش بینی می‌شود. بیمارستان‌های كوچك محلی یا بیمارستان‌های شهرستان به لحاظ ضرورت پیش بینی بخش اعمال زایمان باید حداقل دارای یك اتاق مراقبت ویژه نوزادان در قسمت مراقبت از نوزادان مشكوك باشند.
ایـن بـخـش دارای تسهیلات تهویه نوزادان و مانیتورینگ و الكتروشوك برای احیاء نوزاد و سایر تسهیلات درمانی ویژه خواهد بود. اولویت ارتباط برون بخشی مراقبت ویژه نوزادان با بخش اعمال زایمان و اورژانس و بخش بستری زنان و زایمان است.

محیط فیزیكی بخش مراقبت ویژه 
محل و موقعیت فیزیكی بخش
ICU بسته به نوع بیمارانی كه درآن بستری هستند، متفاوت است. مثلاً  ICU جراحی حتما بایستی نزدیك اتاق عمل و بخش جراحی باشد یا بخش CCU حتما نزدیك بخش قلب باشد. به طور كلی بهتراست بخش‌های مراقبت ویژه در محلی باشد كه قابل دسترسی بوده و سریعا بتوان در مواقع اورژانس به آن دست یافت. تعداد ‌تخت‌های ICU نباید كمتر از 6-5 و بیشتر از 15-12 تخت باشد.
از نظر ساختمانی، طرح بخش بایستی به صورت نیم دایره یا نعلی شكل باشد، به نحوی كه ایستگاه پرستاری در وسط آن قرارگیرد تا پرستاران به كلیه بیماران احاطه داشته باشند.
از نظر پیشگیری از سرایت عفونت و ایجاد یك محیط خصوصی برای بیماران، هر تخت
ICU بایستی در یك اتاقك مجزا قرار داشته و این اتاقك‌ها توسط یك دیوار شیشه ای با پرستار فاصله داشته باشد....


تـحـقیقات اخیر نشان داده است كه چنانچه اتاق‌ها ، پنجره‌ای به طرف بیرون داشته باشند، بیمار تحریكات حسی طبیعی را از محیط دریافت می‌كند و در نتیجه میزان افسردگی و محرومیت از تحریكات حسی در این افراد كمتر می‌شود. چنانچه تعبیه پنجره میسر نباشد، استفاده از تقویم، ساعت، پوستر و عكس نیز مؤثر است.

با تجهیزات بخش مراقبت ویژه بیشتر آشنا شویم
از نظر وسایل موجود در هر اتاقك، می‌توان تخـت بیمار، ساكشن، خروجی گازهای طبی، پایه سرم و مانیتورینگ را نام برد. تمامی وسایل باید به گونه ای چیده شوند كه پرسنل به راحتی بتوانند در اتاق كار كرده و دسترسی كافی به بیمار و وسایل داشته باشند.
بـالای تخـت بیمـار بـایستـی از فضـای كـافـی جـهـت لوله گذاری بیمار برخوردار باشند. در ورودی نیز باید به شكلی باشد كه بتوان به راحتی بیمار را  با تخت ووسایل آن داخل یا خارج كرد.
در بخش نیز بایستی دفیبریلاتور، ونتیلاتور، تــرالـی داروهـا و وسـایـل اورژانـس، انـواع لـولـه تــــراشــــه اســتــــریــــل در ســــایــــزهـــای مـخـتـلـــف، لارنگوسكوپ، برونكوسكوپ موجود باشد .
در ایستگاه پرستاری باید مانیتورینگ مركزی وجود داشته باشد كه مجهز به سیستم اخباری بوده و در مواقع خطر و تغییر علائم حیاتی بیمار، آلارم بزند. علاوه بر مانیتورینگ، سیستم‌های دیگری جهت اندازه‌گیری
BP, P, CVP , PCWP  وdripper جهت تنظیم قطرات سرم‌های وریدی و خـون لازم اسـت. مـحل استراحت پرستاران بـایستی در محلی نزدیك بخش و در دسترس باشد. از نظر تعداد تخت به ازاء هر 100 تخت بیمارستان ، یك تخت برای ICU در نظر گرفته می‌شود.

پرسنل بخش مراقبت ویژه 
بـخــش‌هــای مــراقـبـت ویـژه بـایـد دارای یـك مسئـول بـاشـد. مسئـول بخـش
ICU معمـولا یـك مـتـخصص بیهوشی و مسئول بخش CCU یك متخصص قلب است. از نظر پرسنل پرستاری، در بخش‌های  ICU به ازاء هر بیمار، یك پرستار لازم است ولی در بخش‌های CCU به ازاء هر 3-2 بیمار، یك پرستار كافی است. علاوه بر این، ایـن بـخـش‌هـا باید به اندازه كافی خدمه داشته بــاشــد. پــرسـتـار بـخـش ICU، بـایـد حـتـمـا نـحـوه گذاشتن لوله تراشه ، اصول CPR و طرز كار با دستگاه ونتیلاتور رابداند.
نـقـــش مـــراقـبــت پــرسـتــاری در بـخــش‌هــای مـراقبـت ویـژه در درجـه اول اهمیـت قراردارد. ارتـبــاط تخصصـی بـا مسئـولان پـزشكـی بخـش ازجــمــلـــه مـتـخـصـصــان بـیـهــوشــی بــه صــورت حضوری یا ارتباط تلفنی باید امكان پذیر شود. دستورالعمل و حدود اختیارات كادر پرستاری بــایــد كــامــل و در مــواقــع بــروز مــوقـعیـت‌هـای خطرناك چاره ساز باشد.
ارتـبـاط قـسـمـت سـانـترال بخش پرستاری با مانیتورهای علائم حیاتی به تنهایی كافی نیست، بلكه ارتباط درون‌بخشی باید به صورت حضور بر بالین بیمار تأمین شود. در بخش‌های مراقبت ویژه، مراقبت مستقیم از هر بیمار توصیه شده است و حداكثر درصورت عدم امكان تأمین یك پـرسـتـار برای هر بیمار در هر شیفت، برای دو بیمار باید یك پرستار با تجربه پیش بینی شود. تـوجـه بـه نكات ایمنی بیمار، وضعیت روحی، نیازهای جسمی او، آشنایی كامل با تجهیزات با بـرقـراری روابـط درون بـخـشـی مـنـاسـب تـأمین می‌شود. بنابراین روابط كاركنان اعم از پزشك وپرستار و سایركاركنان اداری باید درحد عالی و بـه عـنـوان یـك تـیـم انـسـجـام یـافـته برقرار شود. بـخـش‌هـای مراقبت‌های ویژه به وسیله بخش مدیریت پرستاری با سرپرستی یك سرپرستار اداره مـــی‌شـــود. ســـرپـــرسـتــار بـخــش مــراقـبــت بـرحـسـب وسـعـت بـخـش و بـیـمارستان ممكن است به مدیر پرستاری یا معاون او گزارش دهد.
در بـیـمارستان‌های بزرگ ارتباط سرپرست بخش مراقبت ویژه به صورت غیر مستقیم و از طــریــق مـعــاونــت پــرسـتــاری انـجـام مـی‌پـذیـرد. سـرپـرستـار بخـش بـرحسـب وسعـت و بـزرگی وكوچكی بخش مراقبت ویژه ممكن است تمام وقت خودرا به وظایف مدیریت  اختصاص دهد یــا در صــورت مـحــدودیــت تـخــت‌هــا بـه امـور پرستاری و مراقبت از بیماران نیز بپردازد.
 ‌كـلـیـهِ بـخش‌های مراقبت ویژه دارای مدیر پـزشـكـی تـمام وقت و یا نیمه وقت هستند. در بـیـمـارستان‌های آموزشی، بخش مراقبت ویژه بــایــد دارای رزیــدنـت ارشـد بـاشـد. نـظـارت بـر مناسبت‌های بالینی و رویه‌های پزشكی بر عهده رزیدنت ارشد است.
در بخـش‌هـای مـراقبـت ویـژه كه دارای 6-4 تـخــت هـسـتـنــد، ســرپــرسـتــار در حـدود 60% از كارخود را معمولا به وظایف اداری و 40% آن را صـــرف انــجـــام خــدمــات بــالـیـنــی مــی‌كـنــد. در بخش‌های مراقبت ویژه بزرگ‌تر، برای خدمات بالینی یك نفر پرستار باید كمك‌های لازم را از نظر بررسی وضعیت بیماران  به سرپرستار بخش  ارائه دهد.
علاوه بر پایه تحصیلات مذكور، كارشناسان پرستاری این بخش باید داری سابقه آموزشی كافی در مراقبت‌های ویژه باشند. بر حسب موقعیت بیمارستان ممكن است از وجود پرستاران فوق دیپلم پرستاری یا بهیاران نیز استفاده خدمتی به عمل آید، در این صورت نیز آموزش و تجارب تخصصی لازم است. منشی بخش علاوه بر وظایف اداری خود باید مدیر یا سرپرست بخش را نیز در وظایف اداری و منشی‌گری یاری دهد.
پرستار بخش‌های مراقبت ویژه، علاوه بر آموزش آكادمیك باید دارای آموزش تخصصی بخش‌های مراقبت ویژه باشد. طراحی بخش‌های  مراقبت ویژه معمولا به نحوی است كه دسترسی فوری به بیمار و مشاهده از محل استقرار پرستار و حتی از اتاق‌های دیگر را امكان پذیر می‌سازد. جداسازی بیماران به خصوص توجه به عدم نفوذ صداهای مزاحم به درون اتاق‌های سایر بیماران لازم است.
به دلیل شرایط حاد بیماران و فوریت مراقبت‌های مورد نیاز، بخش‌های مراقبت ویژه غالبا متشنج است. نیـاز بـه پرستار با تجربه در این بخش‌ها و باركاری پرستاران و كمبود نیروی انسانی پرستاری، همیشه چشمگیر و از مشكلات اساسی و مهم این بخش‌ها به شمارمی رود.
بنابراین سختی كار در این بخش‌ها ایجاب می‌كند امور استخدامی و كارگزینی بیمارستان، قدرت جذب لازم را در این بخش ایجاد كند.  پرستاران شاغل در مراقبت‌های ویژه به قلمرو و حدود وظایف خود تسلط كامل دارند. آن‌ها با گروه پزشكان روابط كاری مطلوبی ایجاد می‌كنند. با این حال به دلیل فوریت‌های آنی ممكن است از نظر در اختیار داشتن كلیه تسهیلات و امكانات به خصوص دچار استرس‌های كاری و عصبی شوند. در بیمارستان هایی كه دارای بنای قدیمی اند و ارتباطات درون بخشی و برون بخشی به صورت صحیح برنامه ریزی نشده است، مشكل كاری و گردش امور این بخش‌ها عامل مهمی در ایجاد مشكل برای كاركنان است. این نقیصه موجبات تلاش خارج از اندازه و خستگی نیروی انسانی را فراهم می‌آورد.
مراقبت هایی كه به صورت عادی توسط پرستاران این واحد برای بیماران صورت می‌گیرد، عبارتند از:
1- مراقبت از سیستم گوارشی، 2- مراقبت از چشم، 3-مراقبت از پوست، 4- محافظت از كاتترهای شریانی و وریدی، 5- مرطوب نمودن هوای دمی، 6- مراقبت از مجاری ادراری، 7- تخلیه ترشحات از مجاری هوایی،8-فیزیوتراپی اندام، 9-كمك به خواب واستراحت،10- حمایت روانی از بیمار، 11- محافظت بیمار از صدمات. 

شرح وظایف تخصصی پرستار در بخش مراقبت های ویژه عمومی (ICU)
علاوه بر وظایف عمومی، وظایف تخصصی پرستار در بخش مراقبت های ویژه عمومی با تكیه بر رعایت منشورحقوق مددجو و مبتنی بر فرایند پرستاری و استانداردهای مراقبتی به شرح زیر است:
1-پذیرش و تحویل بیمار و مدارك بیمار
2-مانیتورینگ كامل سیستم‌های حیاتی بیمار شامل علا یم حیاتی ، قلب – تنفس – اعصاب مركزی و محیطی، ثبت آن‌ها و گزارش موارد غیر طبیعی.
 3-انجام معاینات فیزیكی لازم، ثبت آن‌ها و گزارش موارد غیر طبیعی
4-  تعیین سطح هوشیاری و بررسی
GCS
5-  حفظ و مراقبت درست از راه هوایی، تهویه، اكسیژناسیون و انجام اینتوباسیون در موارد ضروری
6-  آموزش و تشویق مددجو به سرفه و تنفس عمیق
7-  اتصال آرترلاین ( راه شریانی ) بیمار به وسایل مربوطه
8-گرفتن نمونه خون شریانی و سایر ترشحات بدن طبق نظر پزشك
9-بررسی آزمایشات روتین بخش مربوطه و گزارش موارد ضروری به پزشك
10-برنامه ریزی، اجرا و ارزیابی برنامه مراقبت كامل از پوست
11-مراقبت از مددجویان دچار اختلالات حسی حركتی به منظور تشخیص و پیشگیری از عوارض بی‌حركتی
12-بررسی مددجو در نحوه استفاده از وسایل مصنوعی، پروتزها و كمكی
13-  تنظیم و كنترل عملكرد وسایل و تجهیزات پزشكی مورد استفاده جهت بیمار
14-  همكاری با تیم درمان در انجام فرآیندهای تشخیصی، درمانی و توانبخشی
15-  انجام فرآیند تغذیه مددجو از طریق لوله های گوارشی و
T.P.N
16-تنظیم و كنترل پارامترهای دستگاه ونتیلاتور با توجه به وضعیت تنفسی مددجو
17- اجرای اصول مراقبت و همكاری در جداسازی بیمار از ونتیلاتور خارج كردن لوله تراشه – با نظر پزشك، انجام اكسیژن درمانی با توجه به شرایط مددجو
18- مــــــانـــیــتـــــوریــنـــــگ قــلـــــب، تــشــخــیـــــص دیس‌ریتمی‌های مختلف، اطلاع به پزشك در صورت لزوم و انجام اقدامات فوری در صورت بروز دیس ریتمی های خطرناك
19-تنظیم و به كارگیری دستگاه 
D.Cشوك در موارد ضروری
20-انـجــام حـمــایــت هــای روانـشـنــاخـتــی از بیماران و خانواده بیمار
21- انجام ساكشن ترشحات راه های هوایی از طــریــق دهــانــی و تــراكـیــاسـتــومـی لـولـه تـراشـه،
orotracheal،  nasotracheal
22-تعیین نیازهای آموزشی و مشاوره با بیمار و خـانـواده بیمـار و ارائه آموزش های لازم در مراقبت از خود
 23-ارزیـــابـــی عـمـلـكـــرد
IABP،  NGT، chest tubeسوند فولی، پیس میكر، لوله تراشه و انواع درن‌ها و ثبت ،و گزارش موارد غیر طبیعی
24- كـنـتــرل فـشـار وریـد مـركـزی)
C.V.P ( و بـرقـراری میـزان جـریـان داروهـای مـورد نیـاز با توجه به تجویز پزشك. 
 25-انـجـــام اقـــدامـــات ضــروری بــه مـنـظــور پیشگیری از عفونت های بیمارستانی ( آموزش و پژوهش)
26-  آرام سازی محیط فیزیكی، كنترل دما و نور، سر و صدای محیط و سایر عوامل محیطی و تامین شرایط استراحت به آرامش بیمار
27- تنظیم میزان محرك های حسی به منظور تقویت حسی بیمار
28- انجـام مـراقبـت هـای پـرستـاری ویـژه بـه هنگام بروز اختلالات شعوری همچون هذیان – توهم – بی‌قراری حركتی
29- ثبت دقیق و گزارش كلیه اقدامات انجام شده



طبقه بندی: مطالب علمی پرستاری ،
برچسب ها: ICU، معرفی آی سی یو، مراقبت های ویژه،

تاریخ : دوشنبه 17 اردیبهشت 1397 | 04:48 ب.ظ | نویسنده : سعید سامان | نظرات